Nunarsuup immikkoortua

Savalimmiut, Kalaallit Nunaat, Island, Norge-p sineriaa, avannaaniit Finnmark-imiit kujataanut Rogaland-imut NORA-mi ilaasortaapput. Nunagineqartut imartai ilanngullugit ataatsimut isigigaanni tamanna Europa-mit angineruvoq, taamaattorli inuttaqannginneroqaluni. NORA-mi suleqataasut akornanni ungasissuseq annertuvoq, taamatullu NORA-p nunarsuullu sinnerata akornanni annertuumik ungasittoqarpoq.

NORA-mi suleqataasut akornanni ungasissuseq annertugaluartoq nunat tamarmik pigisaminnik ilisarnaateqarput, assigiiaartunik unammilligassaqarput, taamatullu oqaluttuarisaanermikkut, naalakkersuinikkut kiisalu aaqqissuussisimanermikkut kulturikkullu attaveqaqatigiinnermikkut ataatsimoorfeqarlutik. Tamakkunatigut nunarsuup immikkoortua pingaaruteqartumik inissisimavoq.

NORA-mi suleqataasut tamarmik immap killingini inissisimapput. Tamaani pinngortitaq pisuussutinik imaannaanngitsunik peqarluarpoq, immikkuullareqqissaanillu avatangiiseqarluni. Taamaammat allatigut assigiissuseqarnikkut ataatsimoorussanik unammilligassaqarneq ilisarnaatigisanut ilaavoq. OECD (OECD Territorial Review of the NORA Region) najoqqutaralugu sammisassat pingaarnerit sisamat makkuupput: 1) Aalisarnerup ineriartortinnerani piujuaannartitsinissap toqqammaviginissaata qulakkeernissaa, 2) aningaasarsiornermi tamatigoornissap nutaaliornissallu siuarsarneqarnissaat, 3) nunat pineqartut nunarsuarmi inissisimanermikkut tikikkuminaannerisa killormut saatillugu pitsanngorsaanissat, kiisalu 4) silap pissusaata unammilligissartaasigut iliuuseqarnerit.

Nunarsuup immikkoortuini allanisulli NORA-mi suleqataasut tamarmik immikkut ilisarnaateqarput. Island aamma Norge-p sineriaa aalisarnermik pisariaqartitsinnginnerupput, Savalimmiunut Kalaallit Nunaannullu naleqqiullutik aningaasarsiornikkut tamatigoornerujussuullutik. Savalimmiut aamma Kalaallit Nunaat danskit naalagaaffiata iluani namminersorlutik ingerlatsipput, Norge-p sineriaa naalagaaffimmut atalluni qulinik immikkoortortaqarpoq kiisalu Island naalagaaffittut inissisimalluni.

NORA nunallu sanilerisagut
NORA-mi suleqataasut nunallu sanilerisat, pingaartumik Canada aamma Skotland, assigiinngitsorpassuartigut assigiinnik ilisarnaateqarput. Assersuutigineqarsinnaapput nunat imartaannik pisariaqartitsineq, pisuussutit tunngavigalugit aningaasarsiorneq, mianerisassanik avatangiiseqarneq, isorartussutsit, nunat immikkoortui innuttakitsut, avinngarusimasunit nunallu immikkoortuinit illoqarfinnut nuttarnerit, pisortat kiffartuussinerisa akisunerujussuat, nioqqutissianik avammut tuniniaanerup killeqarnera kiisalu nunat pineqartut akunnerminni niueqatigiinngippallaarnerat.

OECD najoqqutaralugu Atlantikup Avannaani nunani inuiaqatigiit agguataarnerisigut, avatangiisitigut aningaasarsiornikkut innuttaasullu unammilligassaasigut inoqarfiit assingusunik atugaqartuupput, taamaammallu NORA-mi suleqataasut nunallu sanilerisat akornanni annertusiartortumik paarlaateqatigiittarnissat tamanut iluaqutaasussanik kinguneqarsinnaapput.

NORA-p iluani ineriartornissami nunanik sanilerisanik suleqarnerneq pingaaruteqarluinnartutut isumaqarfigineqarpoq. Taamaammat ukiuni kingulliunerusuni Canada-mut Skotland-imullu attaveqaatit nukittorsarnissaat NORA-mit salliutinneqarsimavoq, tamannalu piffissami aggersumi nanginneqassalluni. Nittartakkami Nordens vestlige naboer-imi ingerlanneqartut pillugit annertunerusumik paasisaqarsinnaavutit.